Терористичките организации како ИСИС и Ал Каида и понатаму претставуваат потенцијална безбедносна закана за Македонија, пред сѐ поради нејзината геостратешка положба и транзитните правци што можат да ги користат радикалните структури. Сепак, домашните безбедносни и разузнавачки служби располагаат со капацитети за навремено откривање и спречување терористички активности, оцени универзитетската професорка по криминалистика, проф. д-р Марина Малиш Саздовска, во гостувањето во емисијата „Ноќно студио“ на „4ТВ“.
Според неа, борбата против тероризмот бара континуирана оперативна работа, квалитетно криминалистичко разузнавање и постојана размена на информации со меѓународните безбедносни партнери.
Малиш Саздовска посочи дека географската положба на Македонија ја прави земјата значајна од аспект на регионалните транзитни движења, поради што безбедносните институции мора постојано да ги следат потенцијалните ризици поврзани со терористички организации и радикализирани поединци.
Таа нагласи дека една од најголемите предности на македонскиот безбедносен систем е искуството на оперативниот кадар, како и пренесувањето на знаењата и разузнавачките методи од поискусните кон помладите генерации.
Според професорката, успешното откривање на потенцијалните терористички закани не се потпира само на современа технологија, туку и на професионалната работа на терен, контактите и навременото прибирање релевантни информации.
Особено значајна улога, како што објасни, има членството на Македонија во НАТО и можноста за размена на класифицирани информации со сојузничките безбедносни служби.
Како пример за успешна меѓународна соработка ја посочи операцијата „Ќелија 3“, нагласувајќи ја важноста на координацијата со турските и со другите партнерски служби во откривањето и спречувањето активности поврзани со терористички структури.
„Таа синергија меѓу нашите оперативци на терен и информациите на повисоко стратешко ниво што ги разменуваме со НАТО партнерите ни дава добар резултат. Целта е да не дејствуваме ‘пост фестум’ кога веќе е извршен терористички акт, туку превентивно да ги откриеме и лишиме од слобода лицата пред да ги реализираат своите намери“, истакна Малиш Саздовска.
Професорката потенцираше дека суштината на борбата против тероризмот е опасноста да се открие уште во фазата на планирање, бидејќи последиците од еден реализиран терористички напад можат да бидат катастрофални.
Таа се осврна и на проблемот со странските борци, односно лицата кои заминувале на воиштата на Блискиот Исток и потоа се враќале во своите матични држави.
Според Малиш Саздовска, Македонија навремено ја препознала потребата од законско регулирање на овој проблем, особено поради опасноста од повторна радикализација, ширење екстремистички идеи и можноста за организирање нови насилни активности.
Таа потсети дека во минатото учеството во странски воени и паравоени формации не било посебно инкриминирано, што претставувало сериозен предизвик за институциите.
Со измените на Кривичниот законик била создадена правна основа за кривично гонење на лицата кои незаконски учествуваат во странски војски, паравоени и параполициски формации, како и за други дејствија опфатени со соодветните законски одредби.
Малиш Саздовска оцени дека ваквите законски решенија се важен дел од системот за спречување тероризам, но дека нивната ефикасност зависи и од квалитетното разузнавачко работење и меѓународната соработка.
Според неа, современите терористички закани не познаваат државни граници, поради што ниту една земја не може самостојно и целосно да се справи со ваквите ризици.
Клучно, како што посочи, е надлежните институции постојано да работат на откривање радикализирани поединци и организирани групи, да разменуваат информации со партнерските служби и навремено да преземаат законски мерки за спречување евентуални напади.
