Безбедноста во дискотеките, угостителските објекти и другите јавни простори не смее да биде оставена на проценката на самите граѓани, туку таа мора да биде гарантирана преку почитување на законските стандарди, редовни контроли и одговорно постапување на институциите и сопствениците. Ова го истакна универзитетската професорка по криминалистика, проф. д-р Марина Малиш Саздовска, во гостувањето во емисијата „Ноќно студио“ на „4ТВ“.
Говорејќи за безбедносната култура и подготвеноста на граѓаните да реагираат во кризни ситуации, како пожари, земјотреси и други природни непогоди, професорката оцени дека Македонија има потреба од посистематска едукација и зајакнување на превентивните механизми.
Според неа, иако Дирекцијата за заштита и спасување спроведува активности за подигање на свеста, преку едукативни материјали, предавања и показни вежби, сегашното ниво на безбедносна подготвеност не може да се спореди со поранешниот систем на цивилна заштита.
„Во однос на едукацијата, Дирекцијата за заштита и спасување прави одредени напори преку брошури, предавања и показни вежби во училиштата за тоа како децата безбедно да се евакуираат при пожар или елементарна непогода. Но, ако споредиме со поранешниот систем на Територијална одбрана и Цивилна заштита, каде што безбедносната култура беше на исклучително високо ниво кај сите генерации, денес тој систем не е развиен во таа мера за секој сегмент од општеството точно да знае како да постапи во вонредна ситуација“, објасни Малиш Саздовска.
Таа посочи дека во развиените земји, како САД, едукацијата за постапување во кризни ситуации започнува уште од најрана возраст, а децата преку училишни програми и практични вежби учат како да реагираат при опасност.
Особено внимание во разговорот беше посветено на безбедноста во дискотеките и угостителските објекти, каде што при евентуален пожар или друга опасност последиците можат да бидат катастрофални.
На прашањето дали граѓаните треба самите да проверуваат дали во локалите има противпожарни апарати, соодветни излези и планови за евакуација, професорката беше категорична дека тоа не смее да биде нивна примарна обврска.
Според Малиш Саздовска, во функционален систем граѓаните треба да имаат доверба дека објектите кои работат и примаат посетители ги исполнуваат сите законски пропишани услови за безбедност.
Таа нагласи дека одговорноста за исполнување на тие стандарди лежи кај сопствениците и надлежните институции, кои треба да обезбедат контрола и да спречат функционирање на небезбедни објекти.
Сепак, професорката предупреди дека институционалната одговорност не ја исклучува потребата граѓаните да развијат лична свесност за ризиците.
Како пример посочи ситуации во кои во затворен угостителски објект престојуваат 600 до 700 лица, а за влез и излез се користи само еден тесен премин.
Во такви околности, објасни таа, безбедната и брза евакуација во случај на пожар, паника или друга опасност е исклучително тешка, што може да доведе до трагични последици.
Малиш Саздовска се осврна и на трагичните инциденти во кои се покажало дека не биле исполнети основните безбедносни стандарди, од соодветни влезови и излези до организација на евакуацијата и обезбедување на просторот.
Според неа, ваквите случаи мора да бидат сериозно предупредување за институциите дека превенцијата и контролата не смеат да бидат само формалност.
Професорката смета дека е неопходно да се воспостави посилна култура на превенција, преку редовна едукација во училиштата, практични вежби за евакуација и поголема информираност на населението.
Истовремено, институциите мора доследно да ги спроведуваат законските обврски, а сопствениците на објектите да обезбедат услови за безбеден престој на посетителите.
Клучната порака на Малиш Саздовска е дека граѓаните треба да знаат како да се заштитат во опасни ситуации, но не смеат да ја преземат одговорноста што им припаѓа на институциите и на оние што управуваат со јавните објекти.
