Безбедносната состојба во Македонија е стабилна, а земјата се соочува со низок до умерен степен на безбедносен ризик, без сериозни закани што би можеле да ја нарушат внатрешната стабилност. Ваква оценка изнесе универзитетската професорка по криминалистика, проф. д-р Марина Малиш Саздовска, во гостувањето во емисијата „Ноќно студио“ на „4ТВ“, осврнувајќи се на актуелните безбедносни предизвици, организираниот криминал, меѓународната полициска соработка и работата на разузнавачките служби.
Според неа, проценките на меѓународните безбедносни организации во голема мера се совпаѓаат со реалната состојба на теренот, а во моментов нема показатели што би упатувале на непосредна опасност од дестабилизација на државата.
Повод за анализата беше и извештајот „Глобална мапа на ризици за 2027 година“, изработен од американската компанија за корпоративна безбедност „Глобал Гардијан“, како и оценките за безбедносната состојба претставени од македонската Агенција за национална безбедност (АНБ).
Според претставените информации, Македонија и земјите од Западен Балкан се соочуваат со низок до умерен безбедносен ризик, без активни воени конфликти или изразени терористички закани.
Малиш Саздовска оцени дека ваквата слика е реална и дека оперативните активности на безбедносните институции не укажуваат на сериозни закани по стабилноста на земјата.
Таа посочи дека не се забележуваат ниту екстремни активности на организирани криминални групи кои би можеле сериозно да ја загрозат општата безбедносна состојба.
Сепак, тоа не значи дека државата е целосно ослободена од ризици. Според анализата, предизвиците главно се поврзани со социоекономските притисоци, можните политички тензии, повремените протести и потребата од континуирано зајакнување на институционалните капацитети.
Во гостувањето професорката се осврна и на меѓународната полициска соработка, особено кога станува збор за пронаоѓање и екстрадиција на лица кои се бараат од правосудните органи.
Таа објасни дека соработката меѓу националните канцеларии на Интерпол може да се одвива директно или преку централата на организацијата во Лион, Франција, но предупреди дека во одредени случаи политичките влијанија можат да претставуваат пречка за вообичаеното постапување.
„Не велам дека нашите полиции не соработуваат — тие соработуваат за сите други видови криминал. Меѓутоа, за конкретни, специфични случаи каде што постои државна политика или политичко влијание, не би можела да гарантирам дека ќе се испочитува вообичаената и стандардна процедура на постапување“, истакна Малиш Саздовска.
Според професорката, меѓународната полициска соработка е неопходна во борбата против криминалот, но за нејзина целосна ефикасност е важно политичките интереси да не влијаат врз постапките на надлежните институции.
Посебен дел од разговорот беше посветен на работата на разузнавачките и контраразузнавачките служби и нивните овластувања во однос на заштитата на основните човекови права и слободи.
Малиш Саздовска, која има и претходно професионално искуство во безбедносниот сектор, нагласи дека прашањето за рамнотежата меѓу националната безбедност и приватноста на граѓаните претставува долгогодишен предизвик.
Таа објасни дека разузнавачките служби по природата на својата работа дејствуваат со висок степен на тајност, но дека современите безбедносни предизвици бараат и соодветни механизми за контрола и надзор.
Според неа, тајноста во работењето не смее да биде оправдување за евентуално прекршување на правата и слободите на граѓаните, поради што е неопходно законското регулирање и институционалната контрола постојано да се унапредуваат.
Оценката на професорката е дека Македонија во моментов има стабилна безбедносна состојба, но дека нејзиното зачувување зависи од професионалноста на институциите, навременото препознавање на ризиците и соработката со меѓународните безбедносни партнери.
