Платформата „Разговори за иднината во 12:05“ ја одржа втората сесија, овојпат под наслов „35 години потоа…“, посветена на 35-годишнината од независноста на Македонија и на политичките, економските и општествените процеси што ја одбележаа државата во изминатите три и пол децении.
Како што соопштија од платформата, на разговорите учествувале граѓански активисти кои не биле членови на политички партии, актуелни опозициски носители на јавни функции, како и претставници од различни генерации на СДСМ. Дискусијата се одвивала според правилото „Chatham House“, според кое ставовите и информациите од средбата може да се користат, но без нивно директно припишување на конкретен учесник.
Од платформата соопштија дека заедничкиот заклучок од средбата е дека по 35 години независност, Македонија има „повеќе ненаучени лекции отколку суштински системски прогрес“.
Во заклучоците се наведува дека во процесот на меѓународно етаблирање на државата биле направени болни компромиси кои, според учесниците, оставиле долгорочни поделби во општеството и дополнително ги оптовариле процесите на внатрешни реформи.
Посебен акцент бил ставен на европската интеграција. Според платформата, токму симболиката на „12:05“ – дека е доцна, но не смее да стане предоцна – ја отсликува долгогодишната неизвесност околу полноправното членство на Македонија во Европската Унија.
Во економскиот дел од разговорите, учесниците ја оцениле транзицијата како предолга и неправедна, а приватизацијата на општествениот капитал како процес што придонел за големи социјални разлики. Како еден од најсериозните проблеми бил посочен и демографскиот пад, особено иселувањето на младите и недостигот од кадар.
Остри политички оценки биле упатени и кон актуелната Влада предводена од ВМРО-ДПМНЕ. Платформата ја критикува Владата за, како што наведува, недоволна борба против криминалот и корупцијата, отсуство на суштински реформи во правосудството, проблеми во јавните услуги и неисполнети ветувања. Овие оценки се ставови на учесниците и платформата, а не независно утврдени факти.
Критики биле упатени и кон раководствата на двете најголеми партии – ВМРО-ДПМНЕ и СДСМ. Според заклучоците од средбата, традиционалните партии се соочуваат со идеолошко осиромашување, прекумерна партиска лојалност и недостаток од визија за решавање на наталожените проблеми.
Како една од првите конкретни политички промени, платформата предлага промена на изборниот модел. Во првата фаза бара воведување една изборна единица, а потоа и отворени листи, со образложение дека на тој начин би се зголемиле репрезентативноста, политичкиот плурализам и директната одговорност на пратениците пред граѓаните.
Меѓу предлозите е и воспоставување „правичен даночен систем“ со кој, според платформата, би се овозможила поголема прераспределба на богатството и намалување на сиромаштијата.
Од „Разговори за иднината во 12:05“ повикуваат и на надминување на долгогодишните партиски и етнички поделби, оценувајќи дека земјата повеќе нема простор за продлабочување на политичките ровови.
„На Македонија ѝ е потребен нов општествен договор како основа за создавање широк опозициски потенцијал за промени“, е една од главните пораки од втората сесија на платформата.
Средбата доаѓа во период на отворени несогласувања меѓу претставниците на „12:05“ и актуелното раководство на СДСМ. Претставници на платформата претходно најавија дека сакаат консолидација на опозицискиот простор и промени во СДСМ, додека раководството на партијата ги отфрла нивните критики и јавно ги оспорува намерите на иницијативата.
