Светските лидери денеска се собираат во Њујорк на генералната дебата на 81. заседание на Генералното собрание на Обединетите нации, во време на воени конфликти, продлабочени геополитички поделби и растечка загриженост поради климатските промени и неконтролираниот развој на вештачката интелигенција.
На годишниот собир ќе присуствуваат претседатели, премиери и министри од речиси сите земји членки на ОН. Покрај обраќањата во Генералното собрание, во Њујорк се очекуваат стотици билатерални средби и разговори зад затворени врати.
Војните и безбедносните кризи ќе бидат меѓу главните теми. Лидерите ќе разговараат за состојбите во Украина, Блискиот Исток и Јемен, како и за растечките тензии во повеќе делови од светот.
Посебно внимание ќе биде посветено на вештачката интелигенција и опасноста нејзиниот развој да ги надмине постојните механизми за контрола. Дел од државите бараат воспоставување меѓународни правила со кои би се спречиле злоупотребите на технологијата, вклучувајќи автономно оружје, масовно следење и ширење дезинформации.
Климатската криза повторно ќе биде во центарот на разговорите, по година обележана со екстремни температури, пожари, поплави и силни тропски бури. Најранливите држави ќе побараат поголема финансиска помош од богатите земји за приспособување кон последиците од климатските промени.
Собирот се одржува и во услови на зголемено недоверба кон мултилатералните институции. Генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш, повеќепати предупредуваше дека Советот за безбедност и другите клучни тела мора да се реформираат за да одговорат на современите кризи.
Во Њујорк се очекуваат средби и разговори поврзани со војната во Украина, иднината на НАТО, иранската криза и безбедноста на Арктикот. Американскиот претседател Доналд Трамп, исто така, ќе ја претстави надворешнополитичката позиција на Вашингтон пред светските лидери.
Генералното собрание нема моќ да носи обврзувачки одлуки како Советот за безбедност, но останува единственото место на кое сите земји членки на ОН имаат еднаков глас.
Извори: Обединетите нации, Асошиејтед прес и Франс 24.
