Белорусија, најблискиот воен сојузник на Русија, одржа големи вежби оваа недела во близина на Сувалскиот коридор, тесен премин што ги поврзува балтичките држави со остатокот од НАТО. Францускиот претседател Емануел Макрон најави нови мерки за заштита на критичната инфраструктура од руски хибридни напади.
Полскиот премиер Доналд Туск предупреди дека Русија би можела да изврши напади со беспилотни летала или ракети врз членките на НАТО и да се обиде да ги прикаже како несреќи. Велика Британија ги повика граѓаните да се снабдат со храна и вода, а министерот за одбрана рече дека Велика Британија се соочува со најопасниот период во последните децении. Германија ги подготвува болниците за можен напад, додека дури и неутралната Швајцарија усвои нова стратегија за национална безбедност.
Во исто време, американскиот претседател Доналд Трамп објави напредок кон воспоставување постојана воена база во Полска, а пред две недели го испрати директорот на ЦИА во Москва со предупредување да не напаѓа територија на НАТО. Земјите од двете страни на Атлантикот се чини дека се загрижени за можноста рускиот претседател Владимир Путин да ја прошири војната надвор од Украина, пишува CNN .
Проширувањето на руското бојно поле
Соединетите Американски Држави добија конкретен увид во таа закана оваа недела. Федералните обвинители подигнаа обвинение против пет лица кои наводно работеле со руската разузнавачка служба. Тие се обвинети за планирање напади и атентати низ целиот свет, вклучително и во Соединетите Американски Држави, и за наредување напади врз цивилна и воена инфраструктура во европските земји.
Обвинувањата се дел од поширок модел со кој Европа се соочува со години, што вклучува сајбер напади, саботажи, палежи и напади со беспилотни летала. Минатиот месец, Германија ја обвини Русија за напад со беспилотни летала врз цивилен аеродром.
Стратешкиот предизвик за НАТО е Русија да може да спроведува такви операции без јасно да го премине прагот што би го означил почетокот на конвенционална војна.
Упад со беспилотно летало во воздушниот простор на НАТО, нарушување на работењето на аеродром или саботирање на инфраструктурата се операции во „сивата зона“ што лесно се негираат. Путин користи двосмисленост, свесен дека Алијансата е поделена околу тоа како и дали воопшто да реагира. Но, што ако одлучи да оди чекор понатаму?
Сувалскиот коридор нуди еден од можните одговори. Станува збор за граница долга околу сто километри меѓу Полска и Литванија, што претставува единствена копнена врска меѓу балтичките држави и остатокот од НАТО. Можно е да се замисли криза во која Русија, можеби во соработка со Белорусија, ќе испрати сили на дел од тој коридор.
Тоа нема да биде директна инвазија, како тенковите што влегоа во Полска. Путин, доколку воопшто го признае тоа, веројатно ќе го нарече ограничен упад и ќе тврди дека не сака ескалација. Во исто време, тој ќе шири пораки преку неофицијални канали дека секој одговор на НАТО би носел ризик од нуклеарна војна.
Целта на таков потег не би била само да се заземе коридорот, туку и да се поткопа целиот НАТО сојуз и неговите гаранции за меѓусебна одбрана. Дали 32 земји-членки навистина би се согласиле да војуваат со Русија за да вратат тесен појас територија?
Дали американскиот претседател би ризикувал ескалација со нуклеарна сила над Литванија? Дали Германија и Франција би го направиле истото? Никој не може да биде сигурен, и токму оваа неизвесност му оди во прилог на Путин.
Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, беше прашан за сценариото на таков напад. Тој одговори дека НАТО редовно спроведува вежби за вакви ситуации и дека одговорот би бил катастрофален. Но, со оглед на тоа што Вашингтон е во конфликт со некои од своите најблиски сојузници, прашањето е дали Путин му верува.
Војната во Украина ѝ одржа на Европа брутална лекција за барањата на современото војување. На земјите им е потребна не само воена опрема, туку и отпорност на целото нивно општество. Ова вклучува електрични мрежи што можат да издржат напади, болници способни да се справат со голем број жртви, резервни комуникациски системи и функционални патишта.
Најважно од сè, им се потребни општества кои можат да издржат загуби без внатрешен колапс. НАТО оваа недела објави ажурирани упатства за национална отпорност кои опфаќаат сè, од обезбедување континуитет на владата и снабдувањето со енергија до храна, вода и комуникации во време на криза.
Претставниците на Алијансата проучуваат како Украинците успеале да ги одржат основните услуги во функција под постојани руски напади. Тоа е извонреден пресврт. Украина повеќе не учи само од НАТО – сега НАТО учи од Украина.
Ова е обид да се одврати агресијата не само со ветување за воен одговор, туку и со испраќање порака до Путин дека неговиот план едноставно не може да успее. Самата подготвеност на тој начин станува дел од стратегијата за одвраќање.
