Шри Ланка се соочува со најлошата епидемија на денга треска во последните десет години. Властите ангажираа армија која користи беспилотни летала за пребарување на покриви и други потенцијални места за размножување на комарци за застоена вода. Вирусот одзеде 56 животи во јужноазиската земја оваа година, а повеќе од 77.000 луѓе се заразени, од кои повеќе од една четвртина се регистрирани само во јули.
Денга треската, која ја пренесуваат комарци, е честа појава во тропските региони, но со зголемувањето на глобалните температури, комарците се шират во нови области, вклучувајќи ја Европа и Медитеранот. Според Светската здравствена организација (СЗО), бројот на пријавени случаи низ целиот свет се зголемил од околу 500.000 во 2000 година на 14,4 милиони во 2024 година, објавува Би-Би-Си .
Што е денга треска и кои се симптомите?
Денгата е вирусна треска предизвикана од вирусот денга и се пренесува на луѓето преку заразени комарци од родот Aedes. Овие комарци се размножуваат во стоечка вода, како што се кофи, вазни и саксии за цвеќе. Тие се најактивни во текот на денот и касаат најчесто веднаш по изгрејсонце и во самрак.
Многу луѓе кои се заразени немаат никакви симптоми. Кај оние кои ги развиваат, најчестите симптоми се висока температура, главоболка, болки во мускулите и зглобовите, гадење и осип. Симптомите обично се повлекуваат во рок од една или две недели. Во тешки случаи, денгата може да предизвика внатрешно крварење, па дури и смрт. Луѓето кои се заразени по втор пат се изложени на поголем ризик од развој на тешка форма на болеста.
„Постојат четири соеви на вирусот. Оздравувањето од еден сој обезбедува заштита само од тој специфичен сој“, објаснува Капила Канангара, директорка на единицата за контрола на денга треската во Шри Ланка. „Овој имунитет не се однесува на други соеви на вирусот. Ова значи дека лице заразено со еден сој сепак може да се разболи ако го касне комарец што носи друг сој. Ова може да доведе до посериозна инфекција“, изјави Канангара за Би-Би-Си.
Не постои единствена вакцина.
Бидејќи не постои единствена вакцина, третманот е ограничен на ублажување на симптомите, најчесто со лекови како што е парацетамол. Пациентите со тешки симптоми мора внимателно да се следат во болница бидејќи компликациите можат да бидат фатални.
Наглиот пораст на инфекциите е поврзан со циклонот што го погоди островот минатиот декември. Тој остави големи количини отпад што станаа идеално место за размножување на комарци. Владата ја задолжи војската да користи дронови за скенирање на покривите на куќите, училиштата и градилиштата, додека полицијата врши лични инспекции на домовите. Само овој месец, исчистени се речиси 11.000 гнезда од комарци, а сопствениците на повеќе од 4.000 имоти се казнети за неодржување.
Иако инфекцијата е присутна низ целата земја, главниот град Коломбо и другите урбани центри се најпогодени. Болниците обезбедија дополнителни кревети и продолжено работно време. „Бројот на пациенти е голем, а клиничката слика е тешка“, изјави Канангара за Ројтерс. Тој, исто така, истакна дека околу 75% од случаите се поврзани со поопасен сој на вирусот.
Поради ограничениот капацитет, лекарите им советуваат на пациентите со поблаги симптоми да се одморат и да се опорават дома. Властите размислуваат за воведување вакцина, но експертите предупредуваат дека нејзиниот развој е комплициран поради постоењето на четири различни соеви на вирусот. Шри Ланка претходно се соочи со големи епидемии на денга треска. Во 2017 година, болеста одзеде 450 животи по сезоната на обилни монсунски дождови.
