Во последните години Македонија речиси секое лето се соочува со голем број шумски и пожари на отворен простор, а граѓаните се почесто го поставуваат прашањето зошто денес има повеќе пожари отколку пред 15 години?
Според експертите, не постои една единствена причина, туку станува збор за комбинација од климатски промени, човечки фактор и промени во животната средина, кои создаваат идеални услови за брзо избувнување и ширење на пожарите.
Една од најзначајните причини се сè почестите топлотни бранови. Во споредба со периодот пред една и пол деценија, летата се потопли, температурите почесто надминуваат 40 степени, а сушните периоди траат значително подолго. Поради недостигот од врнежи, тревата, грмушките и шумите остануваат суви со недели, што значително го зголемува ризикот од пожар.
Дополнителен фактор е ветерот, кој овозможува пламенот за кратко време да се прошири на големи површини. Пожар што некогаш можел да биде локализиран за неколку часа, денес може да зафати десетици или стотици хектари.
Експертите потсетуваат дека најголем дел од пожарите не започнуваат сами од себе. Во најголем број случаи причината е човечкиот фактор палење стрништа, горење отпад, невнимателно фрлен отпушок, искри од механизација, неисправни електрични инсталации или намерно подметнување пожари.
Во меѓувреме, голем број земјоделски површини останаа необработени, па на нив се развива густа и сува вегетација која претставува дополнително гориво за огнот. Тоа придонесува пожарите да бидат поинтензивни и потешки за контролирање.
Пожарната сезона денес трае значително подолго отколку порано. Ако пред 15 години најголем ризик постоеше во јули и август, сега опасност од пожари има уште од доцна пролет, па сè до почетокот на есента.
Воедно, поголемата посетеност на шумите, планините и излетничките места, како и развојот на инфраструктурата, го зголемуваат бројот на потенцијални извори на пожар.
Според стручната јавност, климатските промени не се директна причина за секој пожар, но создаваат услови пожарите да бидат многу поразорни. Од друга страна, човечкиот фактор останува најчеста причина за нивното избувнување.
Експертите предупредуваат дека без превенција, поголема внимателност од граѓаните и навремена реакција на институциите, ризикот од големи шумски пожари во иднина ќе продолжи да расте.
