И покрај растот на платите во Македонија, купувањето стан во Скопје денес е потешко отколку пред само неколку години. Анализата на односот меѓу просечната плата и цената на квадратен метар покажува јасен пад на куповната моќ на граѓаните.
Во 2020 година, просечната нето плата изнесуваше околу 27.500 денари, односно приближно 450 евра. Со годишна заработка од околу 5.400 евра и просечна цена на станбен квадрат од околу 900 евра, граѓанинот можел да купи приближно 6 квадратни метри годишно.
Денес, во 2026 година, просечната плата достигнува околу 46.000 денари или околу 750 евра. Тоа значи годишен приход од околу 9.000 евра. Но, цената на квадратен метар во Скопје во меѓувреме порасна на околу 1.900 евра. Со тоа, со една годишна плата може да се купат само околу 4,5 до 5 квадратни метри.
Со други зборови, иако платите пораснале за околу 65 проценти, цените на становите се зголемиле за речиси 100 проценти. Резултатот е пад на реалната достапност на недвижностите за околу 20 до 25 проценти.
Разликата станува уште поочигледна кога ќе се земе предвид купувањето преку кредит. Во 2020 година, за стан од 60 квадратни метри, месечната рата изнесувала околу 200 евра, што било околу 45 проценти од просечната плата. Денес, за ист таков стан, ратата се движи околу 500 евра, односно приближно 70 проценти од просечната плата.
Ова практично значи дека она што пред неколку години било тешко, но достижно за еден вработен, денес е речиси невозможно без втор приход во домаќинството.
Ако во 2020 година биле потребни околу 10 години работа за да се купи стан од 60 квадратни метри, денес се потребни најмалку 13 или повеќе години, под услов целата плата да се одвојува за таа намена – што во реалноста е невозможно.
Трендот е јасен: становите во Скопје растат побрзо од платите, а со тоа сопствен дом станува сè подалечна цел за голем дел од граѓаните.
