Skip to main content
Свет

Рекорден топлотен бран ја погоди Европа, научниците се шокирани

27/05/2026  08:48

Речиси е невозможно да се најде место во Западна Европа кое моментално не доживува топлотен бран. Температурите во Велика Британија достигнаа 35°C во вторник, повеќе од 2°C над претходниот рекорд за мај. Британската метеоролошка служба вели дека таквата топлина би била исклучителна дури и во средината на летото, а камоли на пролет.

Франција е исто така во средината на невиден топлотен бран за овој период од годината, а нејзината метеоролошка служба Метео-Франс објави стотици температурни рекорди срушени низ целата земја.

Ирска го сруши својот мајски рекорд за повеќе од 1°C, додека Германија, Италија, Шпанија и Швајцарија, исто така, се соочија со невообичаено топли пролетни услови, објави Би-Би-Си .

„Неверојатно“

„Едноставно е неверојатно“, рече Фридерике Ото, професорка по климатски науки на Империјал колеџ во Лондон. „Апсолутно е лудо“, додаде Питер Торн, директор на Центарот за климатски истражувања „Икарус“ на Универзитетот Мејнут во Ирска.

Непосредна причина за топлотниот бран е таканаречената топлотна купола, феномен во кој област со висок притисок се заробува над Европа, заробувајќи го топлиот воздух под неа. Но, научниците не се сомневаат дека климатските промени предизвикани од човекот – првенствено согорувањето на јаглен, нафта и гас – дополнително го влошиле овој топлотен бран.

Според климатската служба „Коперникус“, Европа се затоплува со стапка од 0,56°C по деценија во последните 30 години, што е повеќе од двојно повеќе од глобалниот просек. Тоа можеби не звучи многу, но во климатски поглед претставува огромна промена, доволна за да ги направи екстремните топлински појави значително поинтензивни.

„Кога се појавува топлотен бран, тој е значително посилен бидејќи се надоврзува на затоплувањето на климата“, изјави за BBC News Ричард Бетс, раководител на истражувањето за климатските влијанија во Метеоролошката служба и професор на Универзитетот во Ексетер.

„Јас сум климатолог 33 години и го гледаме токму она за што предупредувавме тогаш, иако овие рекорди може да бидат поекстремни и да дојдат порано отколку што очекувавме“, додаде тој. Жештината не е ограничена само на Европа; температурите во Делхи, Индија, достигнаа 45°C.

Во стабилна клима, бидејќи научниците собираат податоци за температурата година по година, новите записи би требало да стануваат поретки со текот на времето. Логиката е едноставна: поголема е веројатноста да видите нов запис по 10 години собирање податоци отколку по 100.

„Кога некој ќе го сруши светскиот рекорд во скок во височина, очекувате да го надмине за еден сантиметар, а не одеднаш за 20 или 30 сантиметри. Истото важи и за времето“, објасни за BBC News Ерих Фишер, професор на Институтот за атмосферски и климатски науки при ETH Zurich во Швајцарија.

„Ако рекордот се сруши по 100 или 150 години мерење, би очекувале да биде надминат за десетина од степен, а не одеднаш за два или три степени“, додаде тој.

Сепак, кога релативно редок временски систем како топлотната купола од оваа недела се јавува во затоплувачка клима, разликата во рекордот може да биде огромна. „Поминуваме низ период на многу брзо затоплување, особено во Западна Европа. Значи, ако истите временски услови што ги имавме, да речеме, во 1970-тите се случат повторно денес, нема само да биде малку потопло, туку целосно ќе ги сруши рекордите“, рече професорот Фишер.

Дури и во 2026 година, топлотниот бран во Европа оваа недела не е изолиран инцидент. Во март, околу 30% од активните метеоролошки станици во САД поставија нови температурни рекорди за ова време од годината, според „Беркли Ерт“, независна американска група за истражување на климата. Главниот научник на групата, Роберт Роде, ја нарече разликата во записите низ западниот дел на САД „целосно апсурдна“.