Вкупно 39 држави од таканаречената „поширока Европа“ усвоија декларација за основните принципи на европската безбедност на Самитот на Европската политичка заедница (ЕПЗ) во Даблин. Документот ги опфаќа и хибридните закани, информативните напади и посегнувањата по демократијата.
Декларацијата беше усвоена на иницијатива на Франција, во рамките на самитот на ЕПЗ на кој учествуваат вкупно 47 држави.
„Постигната е согласност за заеднички принципи за идната безбедност на Европа“, изјави францускиот претседател Емануел Макрон.
„Во време кога многумина би сакале Европа да остане надвор од дискусиите што се однесуваат на нејзината безбедност и стабилност, оваа декларација е исклучително важна, бидејќи ја потврдува потребата поширока Европа да се мобилизира“, додаде тој.
Во документот се наведува дека темелите на безбедноста на Стариот континент и натаму се засноваат на постојните меѓународни акти и договори, меѓу кои Повелбата на Обединетите нации, договорите на НАТО и Европската Унија.
„Повиците на НАТО во декларацијата се важни бидејќи, на крајот, токму НАТО ќе треба да ја гарантира безбедноста, без оглед на тоа што ќе се случи понатаму“, изјави британскиот премиер Енди Барнам, еден од последните што го потпишаа документот.
Според декларацијата, потписничките „признаваат дека европските држави преземаат поголема одговорност за безбедноста на Европа, што позитивно ќе придонесе и за глобалната и трансатлантската безбедност“.
Тие сметаат дека овие „основни принципи“ можат да помогнат во постигнувањето „праведен и траен мир во Украина, кој ќе биде од исклучително значење за стабилноста на Европа“.
Потписничките, исто така, потврдуваат дека „секое прашање што ја засега европската безбедност мора да се решава заедно со Европејците“. Таквата позиција доаѓа во време на дискусии околу учеството на Европа во преговорите со Русија.
Во декларацијата се наведува дека хибридните кампањи на Москва само ќе ја „зајакнат нивната посветеност кон Украина и нивната решителност“.
Една од особеностите на декларацијата е тоа што таа го надминува традиционалното сфаќање на безбедноста и ги вклучува и заканите од хибриден карактер. Документот предвидува потписничките да изградат сопствени капацитети за справување со ризиците што ја загрозуваат Европа, преку сеопфатен пристап кон сите аспекти на безбедноста.
Тоа подразбира „зајакнување на отпорноста и стабилноста на нашите демократии“, особено за спротивставување на информативното мешање и манипулациите, се наведува во документот.
Државите се обврзуваат да „развијат инструменти“ за „спречување“ дестабилизирачки дејства што не го достигнуваат прагот на вооружен напад, вклучително и кибер-напади и хибридни закани, како и за преземање одговорни мерки кога тоа ќе биде потребно.
Декларацијата опфаќа и борба против тероризмот, трговијата со дрога и криумчарењето мигранти.
Во врска со документот усвоен во Даблин, германската новинска агенција ДПА забележува дека големото мнозинство европски држави се подготвени да преговараат со Русија за клучните безбедносни прашања дури по завршувањето на војната во Украина. Тоа произлегува од декларацијата потпишана од 39 држави на Самитот во Даблин, наведува ДПА.
Декларацијата, предложена од Франција, поддржува одржување разговори за мерки за управување со безбедносните ризици и нивно намалување, но предвидува дека тие можат да почнат дури по исполнувањето на неопходните услови и воспоставувањето мир.
Документот, насловен „Декларација за клучните принципи на европската безбедност“, нагласува и дека одлуките за Украина треба да се носат со учество на Украина, а оние што се однесуваат на безбедноста на Европа – со учество на европските држави, пишува ДПА.
Во декларацијата се повикува и на обезбедување сигурни и стабилни безбедносни гаранции за Украина.
ДПА забележува дека меѓу државите што не се членки на ЕУ, а не ја потпишале декларацијата, се Ерменија, Азербејџан, Босна и Херцеговина и Швајцарија.
Бугарија е единствената земја членка на ЕУ што не ја потпишала декларацијата. Засега не се наведуваат причините за таквата одлука, пишува ДПА.
