За еден квадратен метар стан во Скопје се потребни околу 2,7 просечни македонски нето-плати. Во Белград тој сооднос надминува три просечни српски плати, додека во Солун изнесува околу 2,2 месечни нето-приходи. Тирана, според достапните пазарни показатели, е блиску до Скопје.
Споредбата покажува зошто цената во евра е само еден дел од приказната за домувањето. Квадратот во Солун е поскап од скопскиот, но повисоките приходи го прават подостапен во однос на платата.
Пресметката ги споредува бараните цени на недвижностите со националните приходи во соодветната држава. За Македонија и Србија се користат официјални просечни нето-плати, а за Грција и Албанија — проценети нето-износи од објавените бруто-просеци.
Скопје: Цела плата за нешто повеќе од третина квадрат
Просечната барана цена за стан во Скопје изнесува 2.158 евра за квадратен метар, според септемврискиот показател на „ЦенаКвадрат“. Наспроти тоа, просечната нето-плата во Македонија за јули изнесува 48.499 денари, односно околу 789 евра.
Соодносот е 2,74 просечни плати за еден квадрат. Со една цела плата, без никакви други трошоци, може да се купат приближно 0,37 квадратни метри.
Стан од 60 квадрати по таа цена би чинел 129.480 евра. Тоа одговара на околу 164 просечни нето-плати, односно на 13 години и осум месеци целосен приход.
Белград: Повеќе од три плати за квадрат
Во Белград просечната огласена цена во второто тримесечје од 2026 година достигнала 3.271 евро за квадрат, покажуваат податоците на „4zida“.
Просечната српска нето-плата за јули изнесува 121.346 динари, или приближно 1.034 евра. За еден квадрат се потребни 3,16 просечни плати — највисокиот сооднос во оваа ориентациона споредба.
За стан од 60 квадрати, пресметката достигнува 196.260 евра, односно околу 190 месечни плати. Тоа се речиси 16 години целосен приход.
Солун: Поскап квадрат од Скопје, но поповолен сооднос со приходите
Просечната барана цена на станбените недвижности во општина Солун во септември изнесувала 2.696 евра за квадрат, според „Индомио“.
Грчкото Министерство за труд објавува просечна бруто-плата од 1.362,66 евра за 2025 година, опфаќајќи полно и скратено работно време во приватниот сектор. Од овој износ, за работник над 30 години без деца, се добива проценет нето-приход од околу 1.251 евро месечно, со годишните дополнителни исплати распределени на 12 месеци.
Според оваа пресметка, за квадрат во Солун се потребни околу 2,16 месечни нето-приходи.
Стан од 60 квадрати би чинел 161.760 евра, што одговара на околу 129 месечни приходи, или приближно 10 години и девет месеци.
Тирана: Сличен товар како во Скопје
Пазарниот ориентир на „Хоумзоун“ за Тирана на почетокот од 2026 година е околу 2.202 евра за квадратен метар.
Според ИНСТАТ, просечната албанска бруто-плата во второто тримесечје изнесувала 92.150 леки. По стандардните даночни и придонесни одбитоци, проценетиот нето-износ е околу 73.750 леки, односно приближно 808 евра по курсот од 14 октомври.
За еден квадрат така се потребни околу 2,73 месечни нето-приходи. Стан од 60 квадрати би чинел 132.120 евра, односно околу 164 месечни приходи.
Платата ја менува сликата за цената
Скопје и Тирана имаат пониски користени цени од Солун, но и значително пониски приходи. Белград, пак, комбинира највисока цена со плата што не ја надоместува разликата.
Овие соодноси, добиени од различни пазарни примероци и периоди, се ориентир за куповната моќ. Времето изразено во години подразбира издвојување на целиот приход за станот, без животни трошоци, камати и трошоци за купување. Во реалниот живот, патот до сопствен дом е значително подолг.
