Кои се најлошите возачи во Европа? Новото големо европско истражување за 2026 година открива загрижувачка слика од патиштата – телефон во рака, пребрзо возење, замор, агресија, намерно возење „на браник“, па дури и излегување од автомобилот за расправија со друг возач.
Станува збор за 16. Европски барометар за одговорно возење на Fondation VINCI Autoroutes, спроведен од Ipsos BVA. Во истражувањето учествувале 12.100 лица од 11 европски земји, а резултатите покажуваат дека голем дел од возачите ги препознаваат опасните навики кај другите, но многу потешко ги гледаат кај себе.
Дури 71 процент од анкетираните негативно го оценуваат однесувањето на другите возачи на патиштата. Истовремено, неверојатни 98 проценти позитивно го оценуваат сопственото возење.
Со други зборови, речиси сите мислат дека самите добро возат – проблемот, според нив, секогаш е кај другите.
Но признанијата на самите возачи покажуваат поинаква слика.
Еден од најголемите проблеми е мобилниот телефон. Дури 62 проценти од анкетираните Европејци признале дека разговараат на телефон додека возат. Кај 58 проценти тоа е преку Bluetooth или систем со звучник, но 16 проценти признале дека разговараат држејќи го телефонот во рака.
Уште поопасно е што 29 проценти од возачите признале дека читаат или испраќаат СМС-пораки или електронска пошта додека се зад воланот.
Истражувањето покажува и дека 81 процент од возачите го тргаат погледот од патот подолго од две секунди. Тоа е период во кој ситуацијата во сообраќајот може целосно да се промени.
Агресијата зад воланот е уште еден сериозен проблем.
Дури 29 проценти од возачите признале дека намерно се доближуваат премногу до автомобилот пред нив кога возачот ќе ги изнервира.
Но конфликтите не секогаш остануваат само зад воланот.
Дури 13 проценти од анкетираните признале дека им се случило да излезат од автомобилот за да се пресметаат или расправаат со друг возач.
Особено загрижувачки се резултатите кај младите.
Речиси секој втор возач на возраст од 16 до 24 години – 49 проценти – признал дека чита или испраќа СМС-пораки или електронска пошта додека вози. Кај сите возачи просекот изнесува 29 проценти.
Уште поалармантен е податокот дека 6 проценти од младите возачи признале дека возат откако консумирале дрога како кокаин или екстази. Кај целата популација на возачи овој процент изнесува 2 отсто.
А каде се издвојуваат најлошите резултати?
Грција повторно привлекува посебно внимание во европското истражување и во повеќе категории има резултати полоши од европскиот просек.
Дури 89 проценти од грчките возачи велат дека се плашат од агресивното однесување на другите учесници во сообраќајот, наспроти европски просек од 82 проценти.
Истовремено, 76 проценти од Грците признаваат дека ја надминуваат дозволената брзина за неколку километри на час.
Дури 66 проценти разговараат на телефон додека возат.
Посебно загрижувачки е користењето на сигурносниот појас. Дури 37 проценти од грчките возачи признале дека не го користат секогаш, што е повеќе од двојно над европскиот просек од 17 проценти.
Истражувањето покажува и дека 41 процент од грчките возачи седнуваат зад воланот и кога се чувствуваат многу уморни, додека 10 проценти признале дека им се случува да возат под дејство на алкохол.
И покрај ваквите резултати, самодовербата на грчките возачи е исклучително висока – 97 проценти позитивно го оценуваат сопственото однесување зад воланот.
Кај младите Грци резултатите се уште позагрижувачки. Дури 48 проценти од возачите на возраст од 16 до 24 години признале дека возат без сигурносен појас, а 16 проценти дека понекогаш седнуваат зад воланот под дејство на алкохол.
Токму Грција поради повеќе вакви показатели се издвојува како една од земјите со најризично однесување зад воланот меѓу државите опфатени со истражувањето.
Сепак, Барометарот не претставува официјална листа со која една нација се прогласува за „најлош возач во Европа“. Истражувањето ги споредува навиките, ставовите и признанијата на возачите и покажува колку ризичните однесувања се распространети во различни земји.
Главната порака од истражувањето за 2026 година е можеби уште поинтересна: Европејците имаат огромна самодоверба зад воланот и многу полесно ги забележуваат грешките на другите отколку сопствените.
Речиси сите сметаат дека добро возат, додека истовремено значителен дел признаваат дека користат телефон, ја надминуваат брзината, возат уморни или покажуваат агресија кон другите учесници во сообраќајот.
Македонија не е меѓу 11-те земји опфатени со Барометарот за 2026 година, па не може директно да се спореди со Грција и останатите држави според ова истражување.
