Skip to main content
Свет

Утре се одржуваат парламентарни избори во Данска

23/03/2026  15:47

Социјалдемократите на данската премиерка Мете Фредериксен најверојатно ќе го имаат најслабиот резултат по повеќе од еден век на парламентарните избори што ќе се одржат утре, но таа е фаворит да остане на власт откако изборите се одржуваат во сенка на обидот на американскиот претседател Доналд Трамп да ја преземе контролата врз Гренланд.

Повторните повици на Трамп за анексија на Гренланд, полуавтономна данска територија, додадоа ретка геополитичка тензија во кампањата, дури и кога гласачите остануваат првенствено фокусирани на социјалната помош, нееднаквоста и трошоците за живот.

Анкетите покажуваат дека Фредериксен доби мал поттик кога реториката на Трамп за Гренланд се интензивираше претходно оваа година, особено откако американскиот претседател одби да ја исклучи употребата на воена сила.

Фредериксен, која ја води Данска од 2019 година, се стреми кон трет мандат, иако се очекува нејзината голема коалициска влада, првата што го премости јазот меѓу левицата и десницата по повеќе од 40 години, да го изгуби парламентарното мнозинство.

Самата Фредериксен јасно стави до знаење дека ги гледа изборите како тест за лидерство исто колку и за политика, претставувајќи се себеси како сигурна рака во водењето на земјата во време на војна во Украина и Блискиот Исток и како некој што може да се справи со притисокот од Трамп.

„Во голема мера, овие избори се за Мете Фредериксен“, рече Ханс Енгел, ветеран политички аналитичар, додавајќи дека додека некои гласачи ја гледаат како вистинска личност во време на криза, други ја гледаат како премногу авторитарна.

Десничарскиот блок е предводен од министерот за одбрана Троелс Лунд Поулсен од Либералната партија, додека исходот би можел да зависи од поранешниот премиер Ларс Локе Расмусен, лидер на центристичката Умерена партија и сегашен министер за надворешни работи. Усогласувањето на Расмусен, или со блокот на Фредериксен или со десничарска комбинација, би можело да одреди кој ќе ја формира следната влада.

Вкупно 12 партии се натпреваруваат на изборите, а големиот број кандидати ги комплицира можностите за постизборни коалиции. Покрај тоа, четирите места доделени на кандидатите од Гренланд и Фарските Острови би можеле да бидат клучни.