Србија планира оваа година да започне со изградба на новиот гасен интерконектор со Македонија, кој се очекува да биде пуштен во употреба до почетокот на 2028 година. Ова беше истакнато на средбата меѓу српската министерка за рударство и енергетика, Дубравка Ѓедовиќ Хандановиќ, и грчкиот министер за енергетика и животна средина, Ставрос Папаставру.
Фокусот на разговорите меѓу двајцата министри беше ставен на процесот на енергетска транзиција, диверзификацијата на снабдувањето со енергенси, како и влијанието на војната во Блискиот Исток врз енергетскиот сектор во регионот.
Гасно поврзување преку Северна Македонија и Романија
Зборувајќи за диверзификацијата на снабдувањето со природен гас, министерката Хандановиќ нагласи дека Србија планира изградба на два нови гасни интерконектори – со Северна Македонија и со Романија.
Овие проекти ќе обезбедат повеќе од 4 милијарди кубни метри дополнителен гас годишно.
Планираниот капацитет на интерконекторот со Северна Македонија изнесува околу 1,5 милијарди кубни метри гас.
Изградбата на македонско-српскиот интерконектор ќе започне годинава, а треба да биде оперативен на почетокот на 2028 година.
„Ова ќе ни обезбеди дополнителна рута за испорака на гас во Србија од различни извори, вклучувајќи го гасоводот ТАНАП и ЛНГ терминалите во Грција. Целта е да постигнеме повеќе алтернативи за снабдување со гас и повисока енергетска безбедност“, истакна Хандановиќ.
За време на средбата беше потенцирана и важноста од зајакнување на соработката и координацијата во енергетскиот сектор меѓу Србија, Грција, Северна Македонија и Бугарија. Грчкиот министер Папаставру додаде дека оваа енергетска соработка не е само билатерална, туку е од суштинско значење за цела Југоисточна Европа и придонесува за регионалната интеграција.
Државна интервенција кај цените на горивата
Осврнувајќи се на актуелната глобална состојба со цените на горивата, српската министерка ја оцени ситуацијата како многу проблематична.
Таа потсети дека државата веќе интервенирала за да спречи ценовен шок за граѓаните, истакнувајќи дека реалната пазарна цена би требало да биде помеѓу 240 и 250 динари, но Владата нема да дозволи такво покачување. За денеска (20 март) е најавена нова одлука за цените кои ќе важат во следните седум дена, при што целта е тие да се задржат во слични или дури и пониски рамки од досегашните.
Интеграција во ЕУ пазарот и зелена енергија
На средбата се разговараше и за соработката во областа на обновливите извори на енергија (ОИЕ). Хандановиќ го посочи грчкото искуство како многу важно за Србија, со оглед на тоа што Грција денес произведува 55% од својата електрична енергија од ОИЕ. Српската цел е до 2030 година да достигне 3,5 гигавати инсталиран капацитет и 45% удел на зелената енергија во вкупното производство.
Воедно, Србија ги завршила сите неопходни чекори за интеграција во пазарот на електрична енергија на Европската Унија, а процесот на одобрување од европските институции е во тек. Со тоа, Србија би станала првата земја што ќе се приклучи кон овој пазар без да биде земја-членка на ЕУ, за што поддршката од Грција е оценета како клучна.
