Пишува: Мирослав Трлин, дипломиран економист во пензија
Јас сум само граѓанин. Ниту партиски функционер, ниту аналитичар по нарачка. Граѓанин кој верува дека правото на слобода на мисла и говор не е привилегија, туку обврска – обврска да се каже она што е важно, кога е важно. Не за да се критикува по секоја цена, туку за да се помогне државата да се движи во вистински правец.
Денес, повеќе од било кога, ни треба јасен курс. Не импровизација. Не деманти без документи. Не политики што се објаснуваат постфестум. Државата не смее да плови без компас, ниту граѓаните да бидат оставени да нагаѓаат за сопствената иднина. Тие имаат право да знаат каде одиме, зошто одиме таму и каква држава создаваме.
За мене, вистинскиот правец е јасен. Тоа е правна држава во која законот важи подеднакво за сите. Демократија во која институциите работат транспарентно и отчетно, а не селективно и под притисок. Интеграција во регионот, Европа и светот – не декларативно, туку суштински и со достоинство. Економска самостојност како темел на политичката независност и гаранција дека одлуките ќе се носат дома, во интерес на сопствените граѓани.
Овие принципи не се апстрактни идеи. Тие се предуслов за стабилна и предвидлива држава. Без нив, секој договор, секој кредит и секоја декларација ризикува да остане само форма без суштина. Државата не се гради со зборови, туку со доверба. А довербата се гради со доследност, транспарентност и одговорност.
Граѓаните не се статисти во државата, туку нејзин темел. Нивната доверба не е формалност, туку суштински извор на легитимитет. Кога граѓаните се информирани, кога имаат увид и кога нивниот глас има тежина, тогаш државата не е само институционален механизам – таа станува заедничка одговорност и заедничка иднина. Затоа јасноста и отчетноста не се политички избор, туку демократска обврска.
Не барам совршенство. Барам јасност. Не барам спектакл. Барам документи. Не барам едноумие. Барам одговорност. Барам одлуките што ја одредуваат иднината на сите нас да бидат донесени отворено, објаснето и во интерес на мнозинството.
Можеби ова нема да биде прифатено од сите. Некои ќе го видат како критика, други како идеализам. Но државите не се градат ниту со молчење, ниту со цинизам. Тие се градат со принципи и со луѓе кои имаат храброст да останат доследни на нив.
Македонија има потенцијал да биде стабилна, праведна и сигурна држава. Но тој потенцијал нема да се реализира сам по себе. Тој зависи од тоа дали ќе останеме верни на вредностите што ја прават една држава силна – праведност, интегритет и владеење на правото. Историјата покажува дека успешните држави не се оние без предизвици, туку оние што не отстапиле од своите принципи кога било најтешко.
Не мора да бидеме совршени. Но мора да бидеме исправени.
Никој не треба да се плаши да бара отчетност. Никој не треба да се срами да бара транспарентност. Бидејќи државата не е сопственост на поединци, туку заедничка одговорност на сите нас.
Затоа што државата не е ничија приватна сопственост – таа е заеднички проект.
И можеби нема сите да се согласат. Но ако барем малку придонесеме кон појасна, поправедна и посигурна Македонија, тогаш вреди да се зборува. Вреди да се инсистира. И вреди да не се молчи.
Затоа што иднината на државата не ја одредуваат тие што молчат, туку тие што имаат храброст да бараат таа да има правец.
Ставовите искажани во „Колумни“ се лични ставови на авторите и не се автоматски и ставови на редакцијата на „24инфо“. Одговорноста за изнесеното во нив е исклучиво на авторот.
