Нашите социјални врски имаат големо влијание врз нашето здравје. Пријателите и семејството можат да ни дадат поддршка во тешки моменти и да поттикнат здрави навики. Сепак, не сите врски се корисни – некои може постојано да создаваат стрес и негативни ефекти врз телото. Нова студија објавена во списанието PNAS ги истражувала ефектите на тешките и стресни социјални врски. Истражувачите се фокусирале на луѓе кои ги нарекле „вознемирувачи“ – оние членови на мрежата на учесниците кои често предизвикуваат стрес или го комплицираат нивниот живот.
Стресот и стареењето
Кратките моменти на стрес понекогаш можат да бидат корисни – помагаат да научиме нови вештини, да се прилагодиме и да се подготвиме за идни предизвици. Но долгорочниот стрес, како што е сиромаштијата, дискриминацијата или долготрајната конфликтна врска, може да ја истроши нашата физиологија и да го забрза стареењето. Во истражувањето, учесниците ги именувале луѓето со кои редовно комуницираат, споделуваат лични информации или кои влијаат на нивните здравствени навики. Потоа биле прашани кои од тие луѓе често им предизвикуваат стрес. Само оние кои создаваат хроничен стрес биле класифицирани како вознемирувачи.
Биолошко стареење и токсични врски
Учесниците дале примероци од плунка за да се измери нивната биолошка возраст и темпото на стареење. Резултатите покажале дека речиси 30% имале барем еден вознемирувач во социјалната мрежа, додека околу 10% пријавиле двајца или повеќе. Секој дополнителен вознемирувач бил поврзан со приближно девет месеци поголема биолошка возраст и со малку побрзо темпо на стареење (околу 1,5% побрзо). Најсилниот ефект се забележал кога вознемирувачот бил член на семејството – родители или деца – додека пријателствата ретко биле класифицирани како вознемирувачки. Интересно, негативните врски со партнери или сопружници не покажале исто влијание врз стареењето. Едно објаснување е дека повремените конфликти во овие врски се балансираат со поддршка, што ја намалува штетата од стресот. Истражувањето нагласува дека токсичните врски можат директно да влијаат на нашето здравје и биолошка старост. Додека поддржувачките врски честопати опфаќаат повеќе области од нашиот социјален живот, вознемирувачките луѓе обично се присутни само во одредени домени, што ја прави нивната штета фокусирана, но значајна.
