February 2, 2023 03:42
Свет

Огромна победа за жените во Иран, укината полицијата за морал, можеби ќе падне и задолжителниот хиџаб

По неколкумесечните протести во кои загинаа повеќе од 300 луѓе, Иран одлучи да попушти и да ја укине моралната полиција.

„Моралната полиција нема никаква врска со судството и затоа е укината“, изјави Џафар Монтазери, главен обвинител на Иран, пренесе АФП.

Покрај тоа, Иран најави дека ќе го преиспита деценискиот закон со кој се бара од жените да ги покриваат главите, бидејќи се бори да ги задуши повеќе од двомесечните протести поради строгиот кодекс на облекување.

Протести го зафатија Иран по смртта во притвор на 16 септември на Махса Амини, 22-годишна Иранка со курдско потекло, која беше уапсена од полицијата за морал поради наводно кршење на шеријатскиот закон.

Од смртта на Амини, сè поголем број жени не носат хиџаб, особено во модерниот северен дел на Техеран.

„И парламентот и судството работат (на прашањето) дали законот треба да биде изменет“, изјави вчера иранскиот државен обвинител Мохамад Џафар Монтазери.

Според новинската агенција ИСНА, тој не прецизирал што може да се смени во законот со одлуката на тие две тела, кои се во мнозински раце на конзервативците.

Претседателот Ебрахим Раиси вчера изјави дека темелите на иранската република и исламот се запишани во уставот. „Но, постојат методи за спроведување на уставот кои можат да бидат флексибилни“, рече тој во телевизиско обраќање.

Хиџабот стана задолжителен за сите жени во Иран во април 1983 година, четири години по Исламската револуција која ја собори монархијата поддржана од САД. Останува многу чувствително прашање во земја каде што конзервативците инсистираат на тоа дека хиџабот треба да биде задолжителен, додека реформистите сакаат да го остават на индивидуален избор.

Откако хиџабот стана задолжителен со закон, со промената на стандардите за облекување, стана вообичаено да се гледаат жени во тесни фармерки и широки, шарени шамии. Но, во јули оваа година, Раиси, ултраконзервативец, повика на мобилизација на „сите државни институции за спроведување на законот за носење шамии“.

Сепак, многу жени продолжија да ги кршат правилата што им беа наметнати. Во септември, главната реформистичка партија во Иран повика на укинување на законот за задолжителен хиџаб.

Унијата на Исламската народна партија на Иран, основана од роднини на поранешниот реформски претседател Мохамад Катами, во саботата побара од властите „да подготват правни елементи кои го отвораат патот за укинување на законот за задолжителен хиџаб“. Опозициската група, исто така, ја повикува Исламската Република „официјално да објави крај на активностите на полицијата за немири“ и „да дозволи мирни демонстрации“, се вели во соопштението.

Иран го обвинува својот главен непријател Соединетите држави и нивните сојузници, вклучително Велика Британија, Израел и курдските групи надвор од земјата, за поттикнување улични протести кои владата ги нарекува „немири“.

Генералот на иранската Исламска револуционерна гарда оваа недела, за прв пат, изјави дека повеќе од 300 луѓе ги загубиле животите во немирите по смртта на Амини. Највисокото безбедносно тело на Иран, Врховниот совет за национална безбедност, во саботата објави дека бројот на убиените за време на протестите „пречекорува 200“.

Невладината организација Иран за човекови права со седиште во Осло во вторникот соопшти дека најмалку 448 луѓе биле „убиени од безбедносните сили во тековните протести низ целата земја“.

Официјалниот претставник на ОН за човекови права, Волкер Турк, минатата недела изјави дека 14.000 луѓе, вклучително и деца, биле уапсени во задушувањето на протестите. Кампањата на апсења вклучи спортисти, познати личности и новинари.

Меѓу последните уапсени е филмската ѕвезда Митра Хаџар, која вчера беше приведена во нејзиниот дом, според реформскиот весник „Шарг“. Врховниот совет за национална безбедност објави дека покрај човечките жртви, насилството предизвикало штета проценета на милиони долари.