December 7, 2021 03:15
Балкан

Бајден испрати петмина искусни дипломати на Балканот: Кој e планот што треба да го спроведат?

САД ќе направат смени на дипломатите на Балканот. Претседателот на СAД Џо Бајден ги делегираше ,,новите” дипломати задолжени за балканските земји во наредниот период,.

Петте специјалци на Бајден се Габриел Ескобар, Кристофер Хил, Џефри Ховениер, Мајкл Марфи и Џејмс О’Брајан – некои ќе се занимаваат со регионот како амбасадори, некои како специјални пратеници на Стејт департментот.

Тие беа многу активни во регионот во 1990-те, а колку го знаат Балканот сведочи дека двајца учествуваа во формирањето на новата американска амбасада во Србија по промените на 5 октомври, двајца беа учесници во преговорите во Рамбује, а еден го напиша Дејтонскиот договор.

 

Габриел Ескобар (Западен Балкан)

Габриел Ескобар е назначен за претставник на Стејт департментот, а луѓето што го познаваат велат дека тој има „енергичен пристап“.

Тој неодамна докажа дека, штом изби кризата меѓу Белград и Приштина поради воведување на реципроцитет за регистарски таблички, тој замина за Брисел и таму учествуваше во склучување договори и отстранување на барикадите од административните премини.

 

VIDEO: In a vulgar tone, Dodik told US MP Gabriel Escobar: I do not care about sanctions, I passed it - Free Press

 

Неговата биографија е живописна, тој беше заменик -шеф на мисијата во Амбасадата на САД во Белград во август 2019 година, а до доаѓањето на амбасадорот Ентони Гофри, тој беше извршител на должноста.

По промените на 5 октомври, тој (во 2001 година) беше шеф на политичкиот оддел веднаш откако американската мисија повторно ја отвори амбасадата. Во поранешна Југославија, од 1998 до 2001 година, тој ја извршуваше функцијата началник на кабинетот во Канцеларијата на високиот претставник во Бања Лука, а потоа и заменик-шеф на тимот за дипломатски врски во Подгорица.

Кристофер Хил (Србија)

Што се однесува до Србија, Ескобар ќе работи рамо до рамо со Кристофер Хил, кого Бајден неодамна го предложи за амбасадор во Србија. Неговото доаѓање се очекува следната година, го нарекуваат дипломатска sвезда, но и човек кој може да го забрза разоткривањето на косовскиот јазол.

 

Christopher Hill nominated as new US Ambassador to Serbia – EURACTIV.com

 

Хил практично „се враќа на местото на злосторството“, бидејќи неговата прва служба беше Белград, и тој беше близок соработник на Ричард Холбрук и член на неговиот тим и учесник во преговорите во Дејтон и Рамбује. Тој беше и специјален пратеник за Косово (од 1998 до 1999 година), амбасадор во Македонија и шеф на тимот за преговори со Северна Кореја.

Во една статија во неделникот Цајт (мај 1999 година), тој беше опишан како „шатл -дипломат“ кој „брзаше меѓу Белград и Приштина“, и како човек со најголема доверба на Ричард Холбрук, кому му помогаше да се смири конфликтот во Босна.

Џефри Ховиер (Косово)

Хил ќе служи во Србија, а неговиот колега Џефри Ховениер во Приштина. Тој е и „специјалист за Балканот“, а во Косово ќе дојде од „соседството“ – Турција, каде што во моментов е заменик -шеф на мисијата во Амбасадата на САД.

 

The President decorated Jeffrey Hovenier with the Presidential Jubilee Medal - News & Events - President of the Republic of Kosovo - DR. VJOSA OSMANI - SADRIU

 

Работел во амбасади во Грција, Хрватска, Турција, и речиси и да нема земја на Западен Балкан во чии настани не бил вклучен, барем на некој начин. Тој беше учесник во преговорите во Рамбује, член на тимот на Марти Ахтисари. Тој помогна, како и Ескобар, да се отвори Амбасадата во Белград во декември 2000 година, по воспоставувањето на дипломатските односи меѓу САД и СРЈ, а подоцна ја предводеше привремената канцеларија на Амбасадата на САД во јужна Србија, чија задача беше да го надгледува албансиот бунт во таканаречената Прешевска долина и – зборува српски. Во 2018 година, тој доби медал од Хашим Тачи по повод десетгодишнината од самопрогласувањето независност на Косово. На сослушувањето во Комитетот за надворешни односи на американскиот Сенат, тој најави: „Ќе работам за да го поддржам дијалогот со посредство на ЕУ за нормализација на односите меѓу Косово и Србија, кој, како што го цитирам претседателот Бајден – треба да биде фокусиран на меѓусебно признавање”.

Мајкл Марфи (БиХ)

Исто како Ховениер, Мајкл Марфи, новиот американски амбасадор во Босна и Херцеговина, е ветеран на Стејт департментот на САД и има 29-годишно искуство во меѓународната политика. Тој во моментов е заменик -помошник државен секретар за европски и евроазиски прашања.

 

Michael Murphy sljedeći američki ambasador u BiH | BiH Vijesti | Al Jazeera

Одлично го познава Балканот, што не е изненадувачки бидејќи беше на високи позиции во Сараево и Приштина. Во Сараево, тој беше политички советник во Амбасадата на САД (од 2006 до 2009 година), и во Приштина, заменик -шеф на мисијата во Амбасадата на САД (од 2009 до 2012 година). Едно време, тој имаше блиски односи со Небојша Радмановиќ (тогашниот српски претставник во претседателството на БиХ). Тој тврдеше дека е најпрофесионален и вреден во претседателската функција. Тоа беше дел од Трансатлантската програма за стипендии преку која американски дипломати работат во министерствата за надворешни работи на сојузничките влади.

Покрај тоа, тој работел во Лондон, Јаунде во Камерун и Лагос во Нигерија. Во Вашингтон, тој беше началник на кабинетот на генералниот директор за надворешна служба. Работел и како службеник за Бугарија и Северноатлантската алијанса.

Џејмс О’Брајан

И последно, но не и најмалку важно – Џејмс О’Брајан, кој е номиниран како координатор за санкционата политика на Стејт департментот на САД, исто така ќе се занимава со Балканот. Тој се смета за клучен Американец во изготвувањето на Дејтонскиот мировен договор, односно му се припишува записот за пишување на Уставот на Босна и Херцеговина, кој всушност е Анекс IV во мировниот договор. Од 1989 до 2001 година, тој беше виш советник на државниот секретар Медлин Олбрајт, како прв заменик директор за планирање политики и претседателски пратеник за Балканот. Во владите на Клинтон (од 1993 до 2001 година), тој работеше во Стејт департментот, со фокус на поранешна Југославија и воените злосторства, додека Барак Обама беше во Белата куќа.  Моментно е на функција потпретседтаел на меѓународната советодавна групација Олбрајт Стоунбриџ.

 

Димитрије Милиќ од „Нов трет пат“ изјави за Блиц дека Бајден на почетокот на својот мандат изјави дека го стави Западен Балкан во петте региони на кои ќе им посвети најголемо внимание.

– Новиот кадар задолжен за нашиот регион значи видливо зголемување на важноста на падот на Балканот за американската надворешна политика во пракса. Доаѓањето на Кристофер Хил како амбасадор е можеби најдобриот показател за тоа. Тој е еден од најкомпетентните американски дипломати, со искуство од бројни „ризични“ региони во светот – забележува тој.

Овој вид дипломати и експерти во нашиот регион не се испраќаат во Србија без причина.

– Причината е најверојатно превенција во однос на предвидените идни ризични ситуации што можат да се појават во нашата околина. Може да значи и желба на американскиот претседател да ги забрза процесите на Западен Балкан, а дијалогот меѓу Белград и Приштина е конкретизиран – посочува Милиќ.